—

Boboto, Bondeko, Boboto, Bondeko, Bondeko, Esengo, Esengo, Bolingo

Pour les non lingalophones, Boboto, ça veut dire la bonté ; Esengo, c’est la joie ; Bondeko, c’est la fraternité et Bolingo, c’est l’amour.

Et j’aimerais commencer mon intervention par une expression typiquement congolaise: « Mboka ekobonga soki bana na bango bazobonga » ce qui veut dire en d’autres termes, Le pays s’améliore si les enfants s’améliorent.

Et cette expression, Mesdames et Messieurs, résume parfaitement pourquoi nous sommes ici ce soir car la mémoire n’est pas juste un souvenir figé, c’est une responsabilité et un héritage qu’on transmet à nos enfants.

Ce soir, comme l’a très bien dit le Bourgmestre et l’Echevine, nous clôturons deux mois de commémoration exceptionnelle qui a mis à l’honneur l’histoire de l’immigration congolaise à travers des expositions, à travers des rencontres, à travers une plaque commémorative, à travers également des hommages, des parcours. Tout ça, c’est fait avant tout parce que nous valorisons, ici,  à Saint-Josse, la Communauté congolaise.

Qu’est-ce que ces deux mois nous ont montré ?

Ces deux mois nous ont montré, et je remercie d’avance Monsieur le Bourgmestre, que la présence congolaise fait partie de l’ADN de la commune de Saint-Josse. Et cette commémoration, mes amis, n’est pas si anodine que ça. Elle témoigne d’une volonté politique cohérente des autorités communales de Saint-Josse que je tiens à remercier.

Laissez-moi juste vous présenter deux faits marquants ou trois peut-être qui montrent le lien particulier que la Commune de Saint-Josse a avec la Diaspora congolaise.

• Le 23 septembre 2020, la « Commission passé colonial belge » dont les travaux ont permis qu’on mette dans l’espace public, ici, en Belgique, une stèle en hommage aux Anciens combattants de la Force publique du Congo, Volontaires et résistants africains qui ont combattu pour la Belgique durant les deux guerres mondiales.
• Le 27 mars 2024, une motion dont votre serviteur est l’auteur, nous témoigner la solidarité que la Commune de Saint-Josse à vis-à-vis des victimes des violences à l’Est de la République démocratique du Congo.
• Et, le 8 septembre 2024, on a inauguré une stèle avec la présence de l’Ambassadeur, Christian Ndongala Nkuku que je salue, qui rend justice à tous ces héros bien souvent oubliés dans nos livres d’histoire.

Vous savez, chers amis, toutes ces initiatives vous montrent que Saint-Josse ne fait pas que Commémorer: Saint-Josse agit, Saint-Josse reconnaît, Saint-Josse répare.

Et tout ce travail, en réalité, nous parle de l’avenir. Parce que nos enfants qu’ils soient nés ici en Belgique ou ailleurs ont besoin d’avoir des modèles et des repères. Parce que nos enfants ont le droit de savoir que leurs racines sont une force. Et ce soir, je tiens à vous dire: Vous êtes, ici, chez vous ; à Saint-Josse, vous avez votre place car votre avenir, vos rêves, vos ambitions sont notre combat.

Dès lors, je tiens à remercier chaleureusement le Bourgmestre de Saint-Josse, Emir Kir, pour son soutien, notre Échevine Dorah Ilunga, première femme Noire, en Belgique, à avoir occuper une Fonction exécutive. Je tiens à remercier aussi nos collègues, les Conseillers communaux, les Echevins. Je tiens à remercier aussi les services communaux pour le travail titanesque qu’ils ont accompli ainsi que tous nos partenaires associatifs pour le travail sincère et abouti.

Et j’aimerai terminer mon discours par une citation d’un auteur belge, très connu, Georges Simenon. Il nous disait : « Dans la vie, on se crée son chemin, on se crée sa vie, on se crée son œuvre. » Et aujourd’hui, nous avons créé une œuvre, un monde commun entre la Belgique et la République démocratique du Congo, entre la Mémoire et l’Avenir. Un monde commun que nous destinons à nos enfants, car in fine, ils sont notre plus belle victoire.

Je vous remercie.

Traduction

Boboto, Bondeko, Boboto, Bondeko, Bondeko, Esengo, Esengo, Bolingo

Voor wie geen Lingala spreekt: Boboto betekent goedheid; Esengo betekent vreugde; Bondeko betekent broederlijkheid; en Bolingo betekent liefde.

En ik wil mijn tussenkomst beginnen met een typisch Congolese uitdrukking:
“Mboka ekobonga soki bana na bango bazobonga”, wat in andere woorden betekent: Het land verbetert wanneer de kinderen verbeteren.

En deze uitdrukking, dames en heren, vat perfect samen waarom we hier vanavond samen zijn. Want herinnering is niet zomaar een bevroren moment uit het verleden; het is een verantwoordelijkheid en een erfenis die we doorgeven aan onze kinderen.

Vanavond, zoals de Burgemeester en de Schepen het terecht hebben gezegd, sluiten we twee uitzonderlijke maanden van herdenking af, die de geschiedenis van de Congolese migratie in de kijker hebben gezet via tentoonstellingen, ontmoetingen, een herdenkingsplaat en ook via huldebetuigingen en parcours. Al dat werk is vooral gedaan omdat we hier, in Sint-Joost, de Congolese gemeenschap waarderen.

Wat hebben deze twee maanden ons getoond?

Ze hebben ons getoond en ik dank de Burgemeester daarvoor dat de Congolese aanwezigheid deel uitmaakt van het DNA van de gemeente Sint-Joost. En deze herdenking, mijn vrienden, is allesbehalve banaal. Ze getuigt van een coherente politieke wil van de gemeentelijke overheid van Sint-Joost, die ik hiervoor wil bedanken.

Laat mij u twee of drie belangrijke feiten geven die aantonen welke bijzondere band Sint-Joost heeft met de Congolese diaspora:

• • Op 23 september 2020 leverden de werkzaamheden van de Belgische Commissie voor het Koloniaal Verleden de mogelijkheid om in de Belgische publieke ruimte een herdenkingssteen te plaatsen ter ere van de oud-strijders van de Congolese Force Publique, Afrikaanse vrijwilligers en verzetslieden die voor België hebben gevochten tijdens beide wereldoorlogen.
  • Op 27 maart 2024 werd een motie waarvan ik zelf de auteur ben aangenomen om de solidariteit van de gemeente Sint-Joost te betuigen met de slachtoffers van het geweld in het oosten van de Democratische Republiek Congo.
  • En op 8 september 2024 werd een gedenksteen ingehuldigd in aanwezigheid van de Ambassadeur, Christian Ndongala Nkuku, die ik graag groet, een gedenksteen die recht doet aan al die helden die zo vaak vergeten worden in onze geschiedenisboeken.

Beste vrienden, al deze initiatieven tonen dat Sint-Joost niet alleen herdenkt: Sint-Joost handelt, Sint-Joost erkent, Sint-Joost herstelt.

En al dit werk vertelt ons eigenlijk over de toekomst. Want onze kinderen of ze nu hier in België geboren zijn of elders hebben nood aan voorbeelden en referentiepunten. Ze hebben het recht te weten dat hun wortels een kracht zijn.
En vanavond wil ik u zeggen: U bent hier thuis; in Sint-Joost heeft u uw plaats, want uw toekomst, uw dromen en uw ambities zijn ook onze strijd.

Daarom wil ik de Burgemeester van Sint-Joost, Emir Kir, hartelijk bedanken voor zijn steun; onze Schepen Dorah Ilunga, de eerste zwarte vrouw in België die een uitvoerend mandaat heeft bekleed; en ook al onze collega’s gemeenteraadsleden en schepenen.

Ik wil ook de gemeentelijke diensten bedanken voor het titanenwerk dat ze hebben geleverd, evenals al onze verenigingspartners voor hun oprechte en doorgedreven inzet.

En ik wil mijn toespraak afsluiten met een citaat van een zeer bekende Belgische auteur, Georges Simenon. Hij zei: “In het leven creëert men zijn weg, men creëert zijn leven, men creëert zijn werk.” En vandaag hebben wij een werk gecreëerd, een gemeenschappelijke wereld tussen België en de Democratische Republiek Congo, tussen de Herinnering en de Toekomst. Een gemeenschappelijke wereld die wij bestemmen voor onze kinderen, want uiteindelijk zijn zij onze mooiste overwinning.

Dank u wel.